Teknoloji

Yıldızların Sesini Duyamıyoruz Fakat Seslerini Görebiliyoruz: İyi de Nasıl?

En az 4.3 ışık yılı uzaklıkta olan bir yıldız, nasıl oluyor da bizim gözlerimizle görebileceğimiz bir ses çıkarıyor ve bu ses tam olarak nasıl oluşuyor?

Yıldızların sessiz bir konserde sergilediği şaşırtıcı performansın perde arkasını, Birmingham Üniversitesi Astrofizik Profesörü Bill Chaplin’in anlattıkları üzerinden inceleyelim. 

İlk olarak “asterosismoloji”nin ne olduğunu öğrenmekte fayda var fakat terimsel bilgilerden sıkılanlar ikinci başlığa atlayabilir.

Asterosismoloji, yıldızların iç kısımlarına ve onların evrimine benzersiz bir bakış sunuyor. Bilim insanları yalnızca yıldızların yaydığı ışığa bakmak yerine onların ürettikleri titreşimleri inceliyorlar.

Yıldız salınımları olarak bilinen bu titreşimler, yıldızın çekirdeğindeki yerçekimi, basınç ve nükleer reaksiyonların karşılıklı etkileşiminden doğuyor. Asterosismolojinin özü ise bu titreşimleri parçalara ayırmak. Bilim insanları, bu frekansları ve örüntüleri inceleyerek bir yıldızın iç dinamikleri hakkında değerli bilgileri gün ışığına çıkarıyor. 

Yıldızlar ve sesi, müzik aleti üzerinden açıklayabiliriz.

Bill Chaplin’in söylediğine göre yıldızların “doğal bir müziği” var. Bu müzik, tıpkı bir müzik enstrümanındaki ses gibi sıkışıp kalıyor. Örneğin üflemeli bir çalgıda, alete üfledikten sonra titreşimler oluşur ve havadaki basınçta değişiklikler meydana gelir. Ses dalgaları, müzik enstrümanının içinde hapsolur.

Aynı şeyi bir yıldız için düşündüğümüzde de Güneş gibi yıldızların en dış katmanlarında titreşim yoluyla ses hapsolur ve doğal bir ses üretilir. Biz bu sesi duyamasak da görebiliyoruz. Nasıl mı?

Bir kap su hayal edin.

Suyun yüzeyine hafifçe dokunursanız yüzey boyunca dışarı doğru ilerleyen bir dalga yaratacaksınız. Bu dalga, bir ses dalgasıdır ve sudaki basınç değişimlerinden kaynaklanır. Aynı şey, yıldızlarda da olur.

Yıldızları sıcak, parlayan gazla dolu devasa balonlar olarak düşünün. Yıldızın derinliklerinde, çekirdeğinde çok büyük miktarda basınç var. Su basıncının inanılmaz derecede yoğun olduğu derin bir okyanusun dibinde olmaya benziyor. Yıldızın merkezindeki bu güçlü basınca, çekim kuvveti neden oluyor.

Yıldızların sesini görebiliriz.

Yıldızın içindeki bahsettiğimiz basınç, sabit değil. Çekirdekte daha yüksek, dış katmanlarda ise daha düşük. Bu basınç gradyanı, ses dalgalarının yıldızın içinden geçmesine neden oluyor.

Yıldız, titreşime girdiğinde içinde hapsolan ses nedeniyle yavaşça “soluk alıp veriyor”. Nefes almaya benzer bu durum devam ettikçe yıldızı oluşturan gaz sıkışıyor, ısınıyor ve yıldız daha parlak hâle geliyor. En sonunda dışarısı serinliyor ve biraz sönükleşiyor.

Yani yıldızların parlaklığı, sese dönüşecek şekilde değişiyor ancak insan kulağının duyamayacağı kadar düşük frekanslarda titreşime giriyor. Biz ise bunu yalnızca parlayıp sönme olarak görebiliyoruz.

Kaynaklar: Profesör Bill Chaplin, Science ABC

Yıldızlarla ilgili diğer içeriklerimiz:

asarcik-ajans.com.tr

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

-
Başa dön tuşu
escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
adalar escort
arnavutköy escort
ataşehir escort
avcılar escort
bağcılar escort
bahçelievler escort
bakırköy escort
başakşehir escort
bayrampaşa escort
beşiktaş escort
beykoz escort
beylikdüzü escort
beyoğlu escort
büyükçekmece escort
çatalca escort
çekmeköy escort
esenler escort
esenyurt escort
eyüp escort
fatih escort
gaziosmanpaşa escort
güngören escort
kadıköy escort
kağıthane escort
kartal escort
küçükçekmece escort
maltepe escort
pendik escort
sancaktepe escort
sarıyer escort
şile escort
silivri escort
şişli escort
sultanbeyli escort
sultangazi escort
tuzla escort
ümraniye escort
üsküdar escort
zeytinburnu escort
istanbul escort